Cognac
Wat is cognac? Geen whisky en ook geen likeur. Het is wijn die twee keer door een koperen ketel gaat en daarna jaren op Frans eiken ligt. Hier lees je hoe dat werkt, wat de letters op het etiket betekenen en hoe je hem drinkt.
De bekendste cognacmerken
Alle grote huizen zitten in of vlak bij de stad Cognac. Ze kopen eaux-de-vie bij honderden wijnboeren en maken daar hun eigen blends van.
Hennessy
Het grootste cognachuis ter wereld. Een Ierse officier in Franse dienst begon het. Rond en vol, met veel vanille en gedroogd fruit, van de VS tot de Paradis.
Over Hennessy →Rémy Martin
Het huis met de centaur. Sinds 1724 blenden ze alleen uit Grande en Petite Champagne. Je herkent het aan abrikoos, vijgen en een fijne toon van hout.
Over Rémy Martin →
Grand Marnier
Dit is geen cognac. Het is een likeur die op cognac is gemaakt, met bittere sinaasappel erbij. Zo zie je dat cognac en fruit goed samengaan.
Over Grand Marnier →Alle merken die we behandelen, van cognac tot whisky, staan op onze drankenpagina.
Elke cognac op een rij, per merk
3 merken en 9 smaken, elk met een eigen pagina over smaak, cocktails en het juiste glas.
Wijn die twee keer door een koperen ketel gaat
Cognac begint als wijn. En dan een wijn die je liever niet drinkt. Bijna altijd is de druif Ugni Blanc. Die geeft dunne, zure witte wijn met weinig alcohol, en juist dat stookt goed. De wijn gaat twee keer door een koperen ketel, de alambic charentais zoals ze hem daar noemen. Na de eerste keer heb je een troebel destillaat. Bij de tweede keer wordt dat gesplitst in kop, hart en staart. Alleen het hart gaat het vat in.
Dan begint het rijpen, op vaten van Frans eiken uit bossen als Limousin en Tronçais. Het hout geeft kleur, vanille, kruidnagel en wat tannine. Door de poreuze muren van de kelders verdampt elk jaar een stukje van wat er in het vat zit. Dat heet het aandeel van de engelen. Bijna elke cognac is een blend van tientallen eaux-de-vie van verschillende leeftijden. Hij moet op minstens 40 procent alcohol de fles in. De leeftijd op het etiket gaat over de jongste eau-de-vie in de blend.
De streek is verdeeld in crus, en die volgen de grond. Grande Champagne en Petite Champagne hebben de kalkrijkste bodem. Daar komen fijne, bloemige cognacs vandaan die langzaam rijpen en jaren nodig hebben. Borderies is de kleinste cru. Die geeft een ronde stijl, wat nootachtig en met een vleugje viooltjes, en is juist vroeg klaar. Fins Bois is verreweg het grootst. De soepele, fruitige eaux-de-vie van daar vormen de basis van veel blends. Staat er Fine Champagne op de fles, dan komt alles uit de eerste twee crus en is minstens de helft Grande Champagne.
In het kort
De letters op het etiket gaan over leeftijd
VS, VSOP en XO vertellen je niets over smaak of kwaliteit. Ze zeggen alleen hoe lang de jongste eau-de-vie in de blend minstens heeft gerijpt.
VS
Het instapniveau, vaak ook Trois Étoiles genoemd. Levendig en wat pittig, met vanille en geroosterd hout. Stevig genoeg voor een cocktail.
VSOP
Deze kan alles. Ronder en zoeter dan een VS, met rijp fruit, kaneel en duidelijk hout. Lekker puur, en je mengt hem net zo makkelijk.
XO
Sinds 2018 is het minimum tien jaar. In de praktijk liggen ze vaak veel langer. Diep en rijk, met cacao, gekonfijt fruit en specerijen. Deze schenk je puur.
Hors d'âge
Het betekent 'buiten de leeftijd'. Het gaat om blends van heel oude eaux-de-vie, ouder dan de hoogste officiële klasse. Zijdezacht en bloemig, en de afdronk duurt minuten.
Napoléon betekent minstens zes jaar. Fine Champagne wil zeggen dat de blend alleen uit Grande en Petite Champagne komt.
Hoe smaakt cognac?
Druif & gedroogd fruit
Rijpe druif, abrikoos en rozijn, met vanille en wat kaneel uit het vat. Is de blend ouder, dan ruik je ook cacao, sigarendoos en gekonfijte sinaasappel.
Rond en zacht
Vol en een beetje olieachtig. Hij smaakt zoet, maar dat komt van het hout en de druif en niet van suiker. Een VS is hier nog wat scherp. Een XO voelt als fluweel.
Lang en warm
Warm, met hout, specerijen en gedroogd fruit dat langzaam wegebt. Bij oude cognacs blijft er iets bloemigs hangen. Dat komt van de kalkgrond in de Champagne crus.
Dit is het smaakprofiel van een VSOP. Een VS is scherper en scoort hoger op kracht. Een XO komt uit op zoet 4 en kruidig 3, omdat het hout er jaren langer op heeft gewerkt.
Cognac drinken, drie manieren
Cognac mag best gewoon. Een XO drink je puur. Een VS gaat prima met ijs, met tonic of in een cocktail.
Puur uit een tulpglas
Schenk 3 tot 4 cl in een glas in de vorm van een tulp en drink hem op kamertemperatuur. Houd hem niet boven een vlammetje. Dan ruik je vooral alcohol. Je hand om de bol van het glas geeft genoeg warmte.
Cognacglazen bekijken →On the rocks of met tonic
4 cl VS of VSOP over een groot ijsblok in een tumbler. Of vul aan met 12 cl ijskoude tonic en een schijf sinaasappel. Het ijs maakt de geuren los, en een stevige cognac wordt zo een frisse longdrink.
Tumblers bekijken →In een Sidecar
Shake 5 cl cognac, 2 cl triple sec en 2 cl vers citroensap stevig met ijs en zeef het in een gekoelde coupe. Een suikerrand op de helft van het glas mag. Die haalt net het scherpe randje van het zuur af.
Sidecar recept →De bekendste cognaccocktails
In de negentiende eeuw stond er cognac achter bijna elke bar. Veel klassiekers zijn er dus ook mee begonnen.
Sidecar
Cognac, triple sec en citroen. Zuur, zoet en warm in één slok.
Brandy Alexander
Cognac, cacaolikeur en room, met nootmuskaat. Een dessert in een glas.
Sazerac
In de oorspronkelijke versie met cognac in plaats van rye whiskey.
French 75
Oorspronkelijk met cognac, tegenwoordig meestal met gin. Probeer beide.Het juiste glas voor cognac
Drink je hem puur, neem dan een glas dat naar boven smaller wordt. Dan blijven de geuren bij elkaar. Met ijs of in een cocktail kies je weer een ander glas.
Alles wat je nog wilde weten over cognac
Staat je vraag er niet bij? Bekijk onze cocktailrecepten of neem contact op.
Naar de cocktailrecepten →Wat betekenen VS, VSOP en XO?
Wat is het verschil tussen cognac en brandy?
Hoeveel procent alcohol zit er in cognac?
Wat zijn de crus van de Cognac-streek?
Moet je cognac verwarmen?
Kun je cognac in cocktails gebruiken?
Cognac kopen
Wil je de fles meteen in huis? Bestel cognac online bij Gall & Gall. Gall & Gall heeft er 70, waarvan 8 in de aanbieding.
Prijzen van 7 november 2026, zoals Gall & Gall ze doorgeeft. De actuele prijs en voorraad zie je bij Gall & Gall. Glazen.nl krijgt een kleine vergoeding als je via deze links iets koopt; jij betaalt niets extra. Geen 18, geen alcohol.
