Zo schenk je
een port in
Breng de fles op temperatuur. Rode port gaat bij 12 tot 16 graden; een halfuur in de koelkast haalt kamertemperatuur er precies genoeg af. White port zet je kouder, rond 8 tot 10 graden, en die mag langer in de koelkast. Te warm laat de alcohol opvallen, te koud dekt het fruit af.
Haal de capsule weg en open de fles. Tawny en ruby hebben meestal een stop die je er met de hand aftrekt, zodat je de fles daarna weer dicht kunt doen. Een vintage heeft een lange kurk die erin is gedreven; daar gebruik je een kurkentrekker voor, en bij een oude kurk een model met twee lemmeten.
Alleen een vintage vraagt een karaf. Die port heeft jaren op de fles gelegen zonder gefilterd te zijn en zet depot af. Laat de fles een dag rechtop staan, giet daarna rustig over in de karaf en stop zodra je de troebele laag bij de hals ziet komen. Ruby, LBV en tawny kunnen zo de fles uit.
Schenk 6 tot 8 cl in een klein glas op voet, ongeveer tot de helft. Zo blijft de portie in verhouding met het hogere alcoholpercentage en houd je ruimte over voor de geur. Doe de fles daarna dicht en bewaar hem rechtop op een koele, donkere plek.
Wat vond je van deze uitleg?
Één klik op een ster is genoeg. Wil je er iets bij kwijt, dan lezen we dat eerst mee voordat het hier komt te staan.
Bewaar deze pagina
Stuur deze pagina naar je eigen mail, dan heb je de uitleg bij de hand op het moment dat je gaat schenken. Je krijgt er een kortingscode van € 5 vanaf € 50 bij, voor de glazen die erbij horen.
Het verhaal
De Douro stroomt door het noorden van Portugal, en de wijngaarden liggen daar op steile terrassen van schilferige leisteen. Het is een warm, droog gebied waarin de druiven veel zoet opbouwen. Dat zoet is precies wat port maakt: tijdens de gisting gaat er wijnalcohol bij, de gist valt stil en een deel van de druivensuiker blijft in de wijn achter. Daarna volgt de tweede keuze, en die bepaalt alles. Gaat de wijn na een korte vatperiode op de fles, of blijft hij jaren op hout liggen met lucht erbij? Uit die ene vork komen alle stijlen die je in de winkel ziet staan.
Het juiste glas
Port schenk je in porties van 6 tot 8 cl, dus een klein glas op voet is de maat. Een kelk die bovenin iets naar binnen loopt houdt de zoete en houtachtige tonen bij elkaar, terwijl de hogere alcohol boven de wijn kan wegtrekken. Hiervoor is er een eigen groep: alle modellen staan bij de portglazen, en kleinere kelken vind je ook bij de likeurglazen. Heb je een vintage met depot, dan hoort daar een karaf uit de decanteerkaraffen bij. Beide glazen hieronder noemen port en sherry in hun eigen productbeschrijving.
Royal Leerdam Bouquet Portglas / Sherryglas 14 cl (6 stuks)
Chef & Sommelier Cabernet Likeurglas 12 cl Porto (6 stuks)
Beide sets samen € 47,40.
Het juiste gereedschap
Voor een port gebruik je naast het glas weinig: met een zester trek je de reep sinaasappelschil voor een port tonic, en een ijsblokjesvorm levert de grote blokken die in dat lange glas langzaam smelten. Dit zijn de bar tools die wij zelf gebruiken; alles vind je in onze bar tools & cocktailsets.
Glazenset (onze keuze 01) + 2 bar tools samen € 57,85.
Variaties & twists
Ruby is de jonge, fruitige basis en rijpt grotendeels op de fles; reserve ruby is een zwaardere selectie, en late bottled vintage komt uit één oogstjaar en gaat na een paar jaar vat de fles in. Vintage is de topversie van die lijn: kort op vat, daarna jaren op de fles, en dus niet oxidatief. Tawny volgt de andere weg en ligt jaren op klein vat met lucht erbij; de aanduiding 10, 20, 30 of 40 jaar is de gemiddelde leeftijd van de blend, en een colheita is een tawny uit één oogstjaar. White port wordt van witte druiven gemaakt en loopt van droog tot zoet. Meer lezen? Bekijk alle dranken en merken.
Serveertip
Rode port gaat bij 12 tot 16 graden en white port kouder, rond 8 tot 10 graden. Een vintage laat je een dag rechtop staan en giet je daarna voorzichtig over in een karaf, tot het depot bij de hals komt. Open een ruby of een vintage pas als je hem binnen een paar dagen uitschenkt; een tawny kan gewoon in de kast blijven staan, want die heeft zijn oxidatie al achter de rug.
Goed om te weten
Hoe port gemaakt wordt
De druiven komen uit de Douro en worden daar vergist. Halverwege die gisting gaat er wijnalcohol bij, een neutraal druivendistillaat. De gist kan bij dat hogere percentage niet verder werken en stopt, waardoor een deel van de druivensuiker in de wijn blijft zitten. Zo ontstaat een wijn die zowel zoet als sterk is: ruwweg 19 tot 22 procent. Voor rode port zijn Touriga Nacional, Touriga Franca, Tinta Roriz, Tinta Barroca en Tinto Cão de bekendste druiven. Daarna begint de rijping, en die bepaalt welke stijl het wordt.
De twee families: op de fles of op vat
Dit is het nuttigste onderscheid dat je kunt onthouden. De eerste familie rijpt grotendeels op de fles: ruby, reserve ruby, late bottled vintage en vintage. In de fles komt vrijwel geen lucht, dus deze stijlen blijven donkerrood en fruitig en zijn juist niet oxidatief. De tweede familie rijpt op vat: tawny en colheita liggen jaren in kleine vaten waar wel lucht bij komt. Daardoor verkleuren ze naar roodbruin en verschuift de smaak van rood fruit naar noten, karamel en gedroogde vruchten.
Wat ruby, LBV en vintage betekenen
Ruby is de instap: een blend van jonge jaren, een paar jaar op groot vat en daarna de fles in, met rood fruit als hoofdtoon. Reserve ruby is dezelfde stijl uit een betere selectie. Late bottled vintage komt uit één oogstjaar en blijft langer op vat liggen dan een vintage voordat hij gebotteld wordt; veel LBV’s zijn gefilterd en hebben daarom geen karaf nodig. Vintage komt uit één oogstjaar, gaat na korte vatrijping ongefilterd op de fles en rijpt daar jaren verder. Die zet depot af.
Wat tawny 10, 20, 30 of 40 jaar betekent
Bij een tawny staat het getal niet voor een oogstjaar maar voor de gemiddelde leeftijd van de wijnen in de blend. Een tawny van 20 jaar is dus samengesteld uit jongere en oudere vaten die samen rond die leeftijd uitkomen. Hoe hoger het getal, hoe verder de kleur naar amber trekt en hoe sterker de noot-, karamel- en vijgentonen worden. Een colheita is de uitzondering: dat is een tawny uit één oogstjaar, met dat jaartal op het etiket.
White port en de port tonic
White port wordt van witte druiven gemaakt en komt voor van droog tot zoet. Hij wordt veel als aperitief gedronken, meestal gekoeld rond 8 tot 10 graden. De bekendste serveervorm is de port tonic: een deel white port met twee of drie delen tonic, in een groot glas met veel ijs, en een schijf sinaasappel of een takje munt erbij. Een droge white port werkt daarin het best, omdat de tonic zelf al zoet is.
Wat je ernaast eet
Blauwe kaas is de klassieke combinatie met een vintage of een ruby: het zout van de kaas en het zoet van de wijn houden elkaar in balans. Pure chocolade werkt bij dezelfde stijlen, omdat het rode fruit tegen de bitterheid van cacao ingaat. Een tawny zoekt het eerder bij noten, amandelgebak, karamel en gedroogde vijgen, want die tonen zitten ook in de wijn zelf. White port gaat vooraf aan het eten, bij olijven en amandelen.
Veelgestelde vragen
Wat is port?
Port is versterkte wijn uit de Douro in het noorden van Portugal. Halverwege de gisting wordt er wijnalcohol toegevoegd, waardoor de gist stopt en een deel van de druivensuiker in de wijn achterblijft. Zo is port tegelijk zoet en sterk, ruwweg 19 tot 22 procent. Daarna rijpt hij op de fles of op vat, en dat bepaalt de stijl.
Wat is het verschil tussen ruby en tawny port?
Ruby rijpt kort op groot vat en daarna op de fles, waar vrijwel geen lucht bij komt; die blijft donkerrood en fruitig. Tawny rijpt jaren op klein vat waar wel lucht bij kan, waardoor hij naar roodbruin verkleurt en naar noten, karamel en gedroogde vruchten gaat smaken. Bij een tawny staat 10, 20, 30 of 40 jaar voor de gemiddelde leeftijd van de blend.
Hoe lang blijft een geopende fles port goed?
Dat verschilt per stijl, en de reden is de rijping. Een tawny heeft al jaren met lucht gerijpt en blijft daarom na openen weken tot maanden bruikbaar. Een ruby gaat ongeveer een week mee. Een vintage is het kwetsbaarst, omdat die juist zonder lucht op de fles is gerijpt: die schenk je het liefst binnen een paar dagen uit. Fles dicht, rechtop, koel en donker bewaren.
Bij welke temperatuur schenk je port?
Rode port bij 12 tot 16 graden, dus iets onder kamertemperatuur; een halfuur in de koelkast is genoeg. White port schenk je kouder, rond 8 tot 10 graden. Een schenkmaat van 6 tot 8 cl in een klein glas op voet houdt de portie in verhouding met het hogere alcoholpercentage.
Ook lekker
Alles voor je bar,
op één adres
Glazen in horecakwaliteit, per set geleverd. Vandaag besteld, snel in huis.
Shop de glazen →