Kerstdiner drankjes

Begin licht en droog: bij binnenkomst iets mousserends als champagne, crémant, cava of prosecco, of een korte cocktail die het eten niet in de weg zit. Laat daarna het gewicht meelopen met het bord: bij vis en schaaldieren een frisse witte wijn, bij wild en gebraad een rode wijn met meer body, en bij een vegetarisch hoofdgerecht kijk je naar de saus in plaats van naar het eiwit. Bij het nagerecht geldt één regel: wat je schenkt moet minstens zo zoet zijn als het toetje, anders smaakt het zuur, en daarom werkt moscato goed bij fruit en slagroom.

Bij een diner met drie wijnen zet je drie glazen per gast neer plus een waterglas, dus vier in totaal. Dat klinkt veel, maar een glas omwisselen tijdens het eten onderbreekt de tafel meer dan het ruimte bespaart. De volgorde is vast: het waterglas links boven het mes, daarnaast het glas voor de wijn die als eerste wordt geschonken, en de rest schuin naar rechts achter in de volgorde van gebruik. Zo pakt iedereen vanzelf het goede glas. Heb je te weinig ruimte, zet dan het dessertglas pas neer als het nagerecht komt. Bijpassende waterglazen staan bij de waterglazen, de kleinere maten bij de witte wijnglazen.

Uit een fles van 75 cl haal je zes glazen witte wijn van 12,5 cl, of vijf ruimere glazen rode wijn van 15 cl. Voor acht gasten en een diner van drie gangen kom je daarmee uit op ongeveer vier flessen: één fles bubbels bij het aperitief, anderhalve fles wit, anderhalve fles rood, plus een halve fles dessertwijn. Koop er liever een fles te veel dan te weinig; een ongeopende fles houd je gewoon. Zet daarnaast ruim water op tafel, want bij een lang diner drinkt iedereen daar meer van dan je denkt.

Mousserende wijn schenk je rond de 6 tot 8 graden, witte wijn rond de 8 tot 12, rode wijn rond de 16 tot 18. Dat laatste is kouder dan de meeste huiskamers in december, dus "op kamertemperatuur" klopt niet meer: zet de rode wijn een half uur voor het eten even in de koelkast in plaats van bij de kachel. Wit en bubbels zet je drie uur van tevoren in de koelkast, of twintig minuten in een emmer met half ijs en half water. Alleen ijs werkt slechter dan ijswater, omdat water het glas overal raakt. Een fles die te koud is warmt in het glas vanzelf op, een fles die te warm is krijg je aan tafel niet meer koud.

Zet geen fles frisdrank op tafel naast de wijn, want dan voelt het alsnog als een uitzondering. Schenk het alcoholvrije alternatief in hetzelfde glas, op hetzelfde moment en in dezelfde hoeveelheid. Een alcoholvrije mousserende wijn bij het aperitief, verdunde druivensap met een scheut citroen bij de vis en koude kruidenthee bij het vlees doen wat wijn ook doet: zuur en bitterheid tegenover het eten zetten. Kant en klare recepten staan bij de mocktails en bij de alcoholvrije spritz.

Koffie sluit het diner af, en wie wil krijgt er iets bij. Een Carajillo en een Irish Coffee zetten de koffie en de drank in één glas; een cognac of een likeur apart ernaast houdt de twee gescheiden. Schenk klein, 2 tot 3 cl is genoeg, en gebruik voor een warme koffiecocktail een glas met oor van gehard glas uit de koffieglazen. Een glas voor cognac vind je bij de cognacglazen.