Sinterklaas drankjes

Pakjesavond begint bij de kinderen en eindigt bij de volwassenen, en het schenken loopt precies zo mee. In de eerste helft staat alleen alcoholvrij op tafel: warme chocolademelk, thee of koffie, in glazen die iedereen zelf kan pakken. Pas als de gedichten voorbij zijn gaat de pan met kruidenwijn op het vuur en komt het kleinere glaswerk tevoorschijn. Houd die volgorde ook aan bij het inkopen: van de eerste helft gaat het meeste doorheen, want daar drinkt de hele kamer van mee, en van de tweede helft heb je per persoon maar een of twee glazen nodig.

Reken op 25 cl per persoon, dus voor acht mensen twee liter. Verwarm de melk langzaam en laat hem niet koken, want dan zet zich een vel op het oppervlak. Roer de chocolade of cacao er met een lange lepel door tot op de bodem, anders blijft het zoetste deel onderin hangen. Schenken doe je het makkelijkst uit de pan of uit een roestvaststalen kan; de glazen kannen uit onze waterkannen zijn in de productbeschrijvingen bedoeld voor water, sap en wijn, en over kokend vocht zeggen die beschrijvingen niets, dus daar zou ik geen warme chocolademelk in doen. De theeglazen met oor kunnen dat wél aan. Zet de slagroom apart in een schaal, dan kiest iedereen zelf.

Dit is een kinderfeest, dus de alcoholvrije kant is niet het alternatief maar het hoofdgerecht. Warme chocolademelk is de klassieker; met een snufje kaneel of speculaaskruiden sluit hij aan op de pepernoten. Verder zijn er drankjes die speciaal zonder alcohol gemaakt zijn: bekijk de kindercocktails, de Shirley Temple of een Virgin Mojito. Meer zonder alcohol staat bij de mocktails. Zet de alcoholvrije kan en de kruidenwijn op aparte plekken en met verschillende glazen, dan is er geen twijfel. NIX18: geen 18, geen alcohol.

Beide zijn warme kruidenwijn op basis van rode wijn, en in de praktijk lopen de namen door elkaar. Bisschopswijn wordt bij ons meestal met sinaasappel en kruidnagel gezet en hoort bij Sinterklaas; glühwein kom je vooral in december tegen, vaak met wat meer kaneel en steranijs. Belangrijker dan de naam is de temperatuur: houd de pan ruim onder het kookpunt, want zodra wijn kookt verdampt de alcohol en worden de kruiden bitter. Laat de kruiden liever twintig minuten trekken op laag vuur en zeef ze eruit voordat je schenkt. Op het etiket van een gewone rode wijn staat meestal een percentage tussen de twaalf en veertien procent; door het verwarmen zakt dat, maar hoeveel precies hangt van je pan en je vuur af.

Pepernoten en speculaas delen hun kruiden met de bisschopswijn: kaneel, kruidnagel, nootmuskaat en gember komen in allebei voor, dus die combinatie werkt vanzelf. Bij een chocoladeletter past juist iets romigs of nootachtigs, zoals Baileys of amaretto in een klein glas. Marsepein is zoeter dan de meeste likeuren, dus zet daar liever iets bitters of fris naast, bijvoorbeeld koffie of een Amaretto Sour waarin het citroensap het zoet opvangt. Schenk kleine porties: bij een avond van drie uur werkt vier keer een half glas prettiger dan twee volle.

De kruidenwijn kun je een dag eerder zetten en zonder de kruiden koud wegzetten; opwarmen gaat de volgende avond in tien minuten. Snijd de sinaasappel en de citroen van tevoren en bewaar ze afgedekt. Zet de glazen klaar op het aanrecht voordat de eerste gast binnenkomt, en spoel ze even om met heet water vlak voor het schenken: een voorverwarmd glas houdt de drank merkbaar langer op temperatuur en geeft minder spanning op het glas. Een pan op de laagste stand of een slowcooker houdt de wijn op temperatuur zonder dat hij inkookt.