Beoordeel deze uitleg

Speciaalbier

Speciaalbier is in Nederland de verzamelnaam voor zo ongeveer alles dat geen pils is. Het is dus geen stijl maar een categorie, en daar vallen tripel, witbier, stout, bock, saison en lambiek allemaal onder. Net als bij whisky zegt de categorienaam weinig over wat er in je glas zit: pas de stijl eronder vertelt je iets over kleur, bitterheid, alcohol en het glas dat erbij hoort.

Basis: mout, hop, gist en water5 tot 7 gradenGlas: biertulp of bol glas
Biertulp op voet met een goudkleurig bier en een egale schuimkraag
SPECIAALBIER ✶ MOUT, HOP, GIST EN WATER ✶ BIERTULP OF BOL GLAS ✶ SCHENK & DEEL ✶

Zo schenk je
een speciaalbier in

Wat je nodig hebt
1 flesspeciaalbier van 33 cl
1 glasdat bij de stijl past, 25 tot 50 cl
4 bierenvan licht naar zwaar voor een proeverij
Inschenken: stap voor stap
1

Spoel het glas om met koud water en schud het uit zonder af te drogen. Vetresten en zeep slaan de schuimkraag plat, en juist die kraag doet bij speciaalbier het werk. Zet de fles op de temperatuur die bij de stijl hoort: witbier rond 5 tot 7 graden, tripel en abdijbier 8 tot 12, stout en quadrupel 10 tot 14.

2

Houd het glas schuin, ongeveer in een hoek van vijfenveertig graden, en giet het bier rustig tegen de wand tot het glas ruim halfvol is. Zware bieren met veel koolzuur hebben hier meer geduld nodig dan een pils; ga liever te langzaam dan te snel, want een kraag die overloopt krijg je niet terug.

3

Zet het glas rechtop en schenk de rest er van iets hoger in, midden in het bier, tot je een kraag van twee tot drie centimeter hebt. Ligt er gist op de bodem van de fles, kies dan bewust: laat het laatste restje staan voor een helder glas, of zwenk het mee als je de vollere, troebele versie wilt.

4

Strijk de kraag glad als je hem strak wilt, of laat hem staan. Proef je meer bieren achter elkaar, bouw dan op van licht naar zwaar: eerst witbier of blond, dan amber of dubbel, dan tripel, en pas daarna quadrupel of stout. Schenk zo'n tien centiliter per glas en zet water en brood ertussen.

Wat vond je van deze uitleg?

Één klik op een ster is genoeg. Wil je er iets bij kwijt, dan lezen we dat eerst mee voordat het hier komt te staan.

Bewaar deze pagina

Stuur deze pagina naar je eigen mail, dan heb je de uitleg bij de hand op het moment dat je gaat schenken. Je krijgt er een kortingscode van € 5 vanaf € 50 bij, voor de glazen die erbij horen.

Je ontvangt deze pagina, je kortingscode en onze nieuwsbrief met nieuwe recepten. Afmelden kan met één klik.

Het verhaal

Speciaalbier is een Nederlands woord, en dat is geen toeval. Toen pils hier decennialang vrijwel de hele markt in handen had, werd alles wat daarbuiten viel in een restcategorie geschoven: speciaalbier. In het buitenland bestaat die term niet op dezelfde manier; daar noem je gewoon de stijl, of je hebt het over craft beer, wat iets zegt over de brouwerij en niet over de smaak. Het gevolg is dat speciaalbier in de winkel van alles kan betekenen, van een licht witbier van vijf procent tot een pikzwarte imperial stout. Kijk dus altijd door de categorie heen naar de stijl die eronder staat.

Het juiste glas

Omdat speciaalbier geen stijl is maar een verzameling stijlen, is er ook niet één glas dat overal bij past. Een tulp met een iets naar binnen lopende rand werkt voor tripel, blond en abdijbier, want die bundelt het aroma en houdt de kraag staand. Een bol glas met een wijde kelk is er voor de zware, donkere bieren die je langzaam laat opwarmen. Daarom staan hier die twee naast elkaar. Eerlijk is eerlijk: de Engelse nonic pint, dat rechte glas met de uitstulping onder de rand, zit niet in ons aanbod, dus voor stout en porter kom je het dichtst in de buurt met een recht bierglas van rond de 40 cl. Belgische modellen staan apart bij de Belgische bierglazen.

Klassieke biertulp van 30 cl met maatstreep op voet
Onze keuze 01

Schott Zwiesel Beer Basic Classico Biertulp 30 cl met Maatstreep (4 stuks)

€ 31,95per set · op werkdagen snel geleverd
Bol snifter bierglas van 53 cl met naar binnen buigende rand
Onze keuze 02

Bormioli Rocco Snifter Bierglas 53 cl (6 stuks)

€ 31,95per set · op werkdagen snel geleverd
Samen compleet

Beide sets samen € 63,90.

Shop de combinatie →

Het juiste gereedschap

Voor speciaalbier heb je geen bar tools nodig, alleen het glas dat bij de stijl hoort. Wat er bij een proeverij wel naast staat, is een setje cocktailprikkers voor de kaas en de worst, en een citruspers als er ook witbier met citroen op tafel komt. Dit zijn de bar tools die wij zelf gebruiken; alles vind je in onze bar tools & cocktailsets.

Cocktailprikkers 6-delig

Voor olijf, kers of fruit

€ 28,95
Press Art citruspers

Vers sap in een beweging

€ 11,95
Compleet in één klik

Glazenset (onze keuze 01) + 2 bar tools samen € 72,85.

Alles in de winkelwagen →

Welke sterke drank past hierbij?

Bij speciaalbier heeft het bier zelf de hoofdrol en hoeft er niets sterks naast. Hoort er in Nederland toch iets bij de borrel, dan is het meestal jenever, vieux of beerenburg. Op elke drankpagina lees je het percentage, hoe het smaakt, welke cocktails erbij passen en welk glas je nodig hebt.

Fles Bokma Jonge Jenever 100 cl

Nederlandse gedistilleerde drank

Fles Tanqueray London Dry gin 70 cl

gedistilleerd met jeneverbes

Fles Johnnie Walker Black Label whisky 70 cl

minimaal drie jaar op eiken

Fles Hennessy VSOP cognac 70 cl

brandewijn van witte druiven

Fles Bacardi Carta Blanca rum 70 cl

gedistilleerd van suikerriet

Fles Absolut Vodka 70 cl

neutrale gedistilleerde drank

Fles Baileys Original 70 cl

gedistilleerd met suiker en smaak

Variaties & twists

De categorie is zo breed dat je er jaren in kunt zoeken. Blijf je aan de lichte kant, dan kom je uit bij witbier, blond en saison. In het midden zitten amber, dubbel en bock. Aan de zware kant staan tripel, quadrupel, barley wine en imperial stout. En dan is er nog de spontaan vergiste hoek met lambiek, geuze en kriek, die eerder zuur dan zoet smaakt en meer op wijn lijkt dan op bier. Meer lezen? Bekijk alle dranken en merken.

Serveertip

Schenk elke stijl op zijn eigen temperatuur: witbier en weizen 5 tot 7 graden, tripel en abdijbier 8 tot 12, stout en quadrupel 10 tot 14. Te koud en je proeft bijna niets, te warm en de alcohol gaat overheersen. Zet bij een proeverij per gast één glas neer en spoel dat tussendoor koud om, dan hoef je geen kast vol glazen af te wassen.

Goed om te weten

Geen stijl, maar een categorie

Speciaalbier zegt alleen dat het geen pils is. Er zit geen enkele belofte in over kleur, smaak, bitterheid of alcohol: een witbier van rond de vijf procent en een quadrupel van tien tot twaalf procent dragen allebei dat etiket. Zoek daarom altijd naar de stijlnaam die eronder staat, want pas die vertelt je wat je in je glas krijgt.

Bovengistend, ondergistend en spontaan

De indeling begint bij de gist. Bovengistend bier vergist warm, rond de 15 tot 24 graden, en de gist verzamelt zich bovenin; dat zijn de ales, met tripel, witbier, saison en stout als bekende voorbeelden. Ondergistend bier vergist koud, ruwweg 5 tot 12 graden, en de gist zakt naar de bodem; dat zijn de lagers, met pils en bock. Spontaan vergist bier wordt niet geënt maar krijgt wilde gisten en bacteriën uit de lucht, zoals bij lambiek, geuze en kriek.

Welke stijlen eronder vallen

In de praktijk kom je tegen: witbier en weizen, blond, amber, saison, dubbel, tripel en quadrupel, bock en winterbier, stout en porter, en de hoppige stijlen zoals pale ale. Daarnaast de spontaan vergiste groep met lambiek, geuze en kriek. Alcoholpercentages lopen daarin ver uiteen: pils ruwweg 5 procent, tripel 8 tot 9 procent, quadrupel 10 tot 12 procent.

Waarom er zoveel verschillende glazen zijn

Elk glas stuurt iets anders. Een smal, recht glas houdt koolzuur vast en het bier koud, en dat is precies wat een pils nodig heeft. Een tulp met een naar binnen lopende rand bundelt aroma en houdt de kraag staand, handig bij tripel en bij alles met veel hop. Een bol glas geeft ruimte aan zware, complexe bieren die je laat opwarmen. Een hoog weizenglas heeft plek voor de forse kraag die weizen altijd maakt. De vorm is dus geen decoratie maar een keuze.

Een proeverij opbouwen

Werk van licht naar zwaar, anders overstemt het eerste bier de rest. Begin met witbier of blond, ga door naar amber of dubbel, dan tripel, en sluit af met quadrupel of een stout. Schenk ongeveer tien centiliter per bier, houd het bij vier tot zes bieren en zet water, brood of neutrale crackers op tafel om tussendoor de mond te spoelen. Noteer per bier kort wat je ruikt en proeft; dan onthoud je achteraf welke je terug wilt zien.

Veelgestelde vragen

Wat is speciaalbier?

Speciaalbier is de Nederlandse verzamelnaam voor alle bier dat geen pils is. Het is dus geen stijl maar een categorie, waar tripel, witbier, stout, bock, saison en lambiek allemaal onder vallen. De naam zelf zegt niets over kleur, smaak of alcoholpercentage.

Is speciaalbier hetzelfde als craft beer?

Niet helemaal. Speciaalbier is een Nederlandse categorie en zegt alleen dat het geen pils is, ook als het van een hele grote brouwerij komt. Craft beer gaat over de brouwerij en over schaal en zelfstandigheid. Er is veel overlap, maar de woorden betekenen niet hetzelfde.

Welk glas gebruik je voor speciaalbier?

Dat hangt van de stijl af. Een tulp op voet van rond de 30 tot 40 cl past bij tripel, blond en abdijbier. Een bol glas met wijde kelk past bij quadrupel, stout en andere zware bieren. Witbier en weizen vragen een hoog glas van een halve liter vanwege de forse schuimkraag.

Hoeveel alcohol zit er in speciaalbier?

Dat loopt sterk uiteen, want het is een categorie en geen stijl. Grofweg: witbier en blond rond de 5 procent, dubbel 6 tot 8 procent, tripel 8 tot 9 procent en quadrupel 10 tot 12 procent. Het etiket geeft altijd het exacte percentage.

Alles voor je bar,
op één adres

Glazen in horecakwaliteit, per set geleverd. Vandaag besteld, snel in huis.

Shop de glazen →